La lenga occitana es richa de mantunei varietats que ne’n retrobatz quauqueis
unas (lengadocian, gascon, auvernhat, lemosin, aupenc e provençau), aquí dins la redaccion de La Crida 2012.
De segur, cadun es liure de l'adaptar en totalitat dins sa varietat se li
es necite...
La preservacion de la diversitat linguistica e culturala dins lo monde es un enjòc màger per leis annadas a venir. Pr'aquò, en
França, la situacion legala i es desfavorabla. La lenga occitana es particularament menaçada per l'abséncia d'una vertadièra volontat politica en favor de sa transmission e de sa vida
culturala.
Lei lengas regionalas foguèron reconegudas dins l'article [75-1] de la Constitucion. « Lei lengas Regionalas apartenon au
patrimòni de França ».
Volèm una Lèi que done un vertadièr estatut juridic ai lengas regionalas.
Una Lèi que permete la mesa en plaça efectiva, per l'occitan, d'una politica linguistica publica coërenta e
volontarista cap al seu desvolopament sus l'ensemble de l'espaci occitan.
Nos fau doncas, sus territòri occitanofòne, crear un environament favorable a l'ensenhament de e dins aquela lenga, a sa
preséncia dins lei medias electronics, audiovisuals e escrits, a la creacion culturala en occitan. Aquò per tal de permetre e de desvolopar la transmission ai generacions futuras mai tanben
lo seu emplec dins la vida publica e sociala d'uèi.
Lei medias
Que volem un servici public de ràdio e de television en lenga occitana.
Lei servicis publics (Radio France et France
Télévisions) que deven establir un equilibri en la difusion sus canaus publics d'emissions en francés e en occitan, e
aquò dins totas lei regions de l'espaci occitan ; o au mens dar missions de servici public a operators associatius o privats.
Que demandam una ajuda especifica entaus operators privats (ràdios associativas, televisions e premsa escriuta) qui tribalhan
en favor de la lenga occitana.
Que volem que la premsa regionau sia beneficiària de mesuras d'incitacion a l'emplec de la lenga occitana.
La creacion :
Lo sosten a la creacion, aquò vòu dire una politica ‘specifica par l’edicion, le teatre e le ‘spectacle viú en generau, par le
cinemà e la musica.
La populacion diú podir descobrir una cultura tròp sovent resconduda.
L'educacion e l'ensenhament
Volem que chasque establiment escolar balhe, per tots los niveus, la libertat de chausir per chascun un ensenhament amé
diferentas formas :
-
un ensenhament en occitan (bilingüe a paritat orària o en immersion);
-
un ensenhament de la lenga e de la cultura occitana.
Volem un ensenhament especific per leis adultes.
Volem lo desvolopament dau bilinguisme aboriu tanleu la pichòta enfància.
La vita publica
L’occitan, lo fau trobar dins la vida publica. Aquò vòu dire per exemple :
• lo respècte de la toponimia e la mesa en plaça d’una senhalizacion bilingüa ;
• l’encoratjament a l’utilizacion de la lenga occitana dins lei luecs publics e dins la vita sociala.
Toteis aquelei demandas an una tòca unenca : que la lenga nòstra pòsque viure e que toteis aquelei que o desiran pòsquen
l'emplegar. S’adreiçan au còp ai collectivitats localas occitanas (comunas, comunautats de comunas, despartaments, regions) e a l’Estat. Cadun se deu encargar de çò qu’es de sa
responsabilitat.
Revèn a l’Estat d’adaptar sa legislacion. Es indispensable que nòstre president e nòstrei deputats a venir s’engatjan e
garantisson lei drechs dei lengas regionalas amb una lèi.
IEO ; Calandretas ; Òc-Bi
* La lenga occitana es richa de mantunei varietats que ne’n retrobatz quauqueis unas (lengadocian, gascon, auvernhat, lemosin,
aupenc e provençau), aquí dins la redaccion de La Crida per 2012.
Nous étions 25 000 à Carcassonne, en 2009 !
Nous devons être encore plus nombreux, le 31 mars 2012, à Toulouse :
A l’approche des élections nous devons faire savoir aux candidats à la présidentielle et aux législatives
notre détermination à obtenir une loi qui donne un véritable statut juridique aux langues régionales.
Une loi qui permette la mise en place effective, pour l’occitan, d’une politique linguistique publique
cohérente et volontariste pour son développement sur l’ensemble de l’espace occitan.
Nous voulons une vraie reconnaissance publique.
